Maar voor nu: dit is de eerste keer dat ik als het ware zó met Jezus mee kan lezen! Hierboven ziet u het fragment waarmee Jezus begon, de middelste zin: Ruach Adonai – etc. Uiteraard niet dezelfde rol, maar zó zag het er uit en het raakt me zeer om als het ware met Hem mee te kunnen lezen.

Een paar jaar later trouwens troffen ze de Ethiopische minister van financiën aan, terwijl hij in zijn wagen de rol van Jesaja zat te lezen. Dat was wel een ander verhaal: hij kreeg stellig de Griekse vertaling mee, al had hij ook daar een vermogen voor betaald want het was dezelfde techniek: perkamenten rol die met de hand beschreven is. Voor hem was dat de mooiste rol die er is – want daarin was voorzegd dat ook een heiden, ook een ontmande (en hij was het beiden) een plaats in Gods volk kan krijgen. En die toegang, die is er alleen via Jezus de Christus.

Overigens, ik kan het niet laten: er is een mooi boek van het NBG met de beroemde platen van Kees de Kort, waarin dit verhaal uitgebeeld is. Kijk die man zitten lezen! Alleen had de tekenaar geen Google – en dus werd het geen boekrol maar de laatste NBG-editie ;-)

Er staat een mooie reportage van een hospice (sterfhuis) in NRC Weekblad van dit weekend. Mensen die aan het eind van hun leven gekomen zijn, vinden er een thuis met liefdevolle zorg. Er is een verpleegkundige beschikbaar maar het meeste werk gebeurt door vrijwilligers en het is bedoeld voor de fase waarin het “dokteren” voorbij is. Alle betrokkenen zijn vol lof over wat er gebeurt: de bejaarde bewoners, de familie, de vrijwilligers en ook de huisarts van een van de gasten. Uit zijn mond wordt het volgende opgetekend:

“Zes jaar geleden kwam ik voor het eerst in een hospice, nu vind ik ze onmisbaar. Ze zijn een warm bad voor alle betrokkenen. Jammer is alleen dat in sommige hospices de vraag naar euthanasie niet gehonoreerd wordt”. Soms, zegt de arts verder, sturen ziekenhuizen patiënten naar hospices om af te zijn van de euthanasievraag, dat vindt hij evenmin in orde.

Einde citaat. We mogen de uitspraken van deze arts wel een gotspe in het sterfhuis noemen. Hij vindt hospices prachtig, alleen jammer dat ze moeilijk doen over euthanasie en dat derden het hospice ook gebruiken als alternatief voor de vraag om euthanasie. Meneer de huisarts, heel die hospice-beweging bestaat bij de gratie van bezwaren tegen euthanasie! Vgl. de geschiedenis van de palliatieve zorg. Ze is ontstaan en wordt gedragen door mensen die euthanasie vreselijk vinden en die daarbij niet wilden blijven hangen in een njet maar de handen uit de mouwen staken. Met geld en hulp van christenen toen de overheid palliatieve zorg nog onnodig vond. Met bezieling van mensen – christelijk of niet – tot heden toe die op de oude dag het verschil willen maken. Het is een goede zaak dat er rondom euthanasie geen loopgravenoorlog meer heerst: de werkelijkheid is complexer dan je in ja/nee kunt vangen. Maar het is lichtelijk absurd om te negeren dat goede zorg voor zwakken haar basis heeft in diep respect voor het leven.

Zo bezien heb ik al een paar maanden een merkwaardige tijd. De laatste tijd bezoek ik kerkdiensten als gewoon gemeentelid en met iedere keer dat ik dat doe groeit mijn bewondering voor mensen die dat elke week doen, jaar aan jaar. Nu zijn we dus bij de NWZC en eerder dit jaar ben ik afgetreden als bestuurslid dus zit ik hier nu als ambteloos burger en het is goed om daar eens kennis mee te maken. Het eerste is dat ze na mijn vertrek de aanmeldingsprocedure zo veranderd hebben dat iedereen en dus ook wij nu eerst twee-en-een-half uur in de rij moet staan voor de inschrijving. Je kunt ook zeggen: na mijn vertrek is de aanmelding met ruim 20% gestegen… Want zoveel is de groei inderdaad, de belangstelling is echt overweldigend.

Vanmorgen gaan we met bijna twee van de drieduizend bezoekers naar de grote tent waar de samenkomsten gehouden worden. Petje af voor honderden vrijwilligers die het hele terrein en ook de inrichting van deze tent weer verzorgd hebben! We beginnen met een flink aantal liederen van aanbidding. Fantastische band met mijn favoriete worshipleader Roeland Smith. Ik heb even moeite om het te “pakken” maar zodra we Psalm 100 zingen in de versie van Psalmen voor Nu, gaat de hemel voor me open. Echt waar, en ik heb de indruk dat het voor velen meer in de zaal geldt.

Dick Westerkamp heeft de leiding, spreker is de Zuid-Afrikaan Duncan McLea over Openbaring 1, een goede toespraak maar in deze serie Kerkenpad gaat het daar niet allereerst over. Wat me opvalt (of eigenlijk valt het eerst Annette op en ik herken het) is dat het overgrote deel van de bezoekers bestaat uit dertigers en veertigers. Dat zijn dus mensen met een drukke baan, een druk gezin met alle problemen daarbij – en dan toch nemen ze een week van de vakantie apart om zich op te laden in Gods huis. Ik weet dat veel kerken dit een moeilijke generatie vinden: ze hebben nooit tijd, zijn nauwelijks voor het ambt te porren en binden zich nergens aan. Nou, daar geloof ik dus niks van op basis van jaren New Wine werk. Dertigers en veertigers investeren tijd, commitment en geld voor het koninkrijk. Als kerken zou er je alles aan gelegen moeten zijn om een deel van dat commitment te benutten. Daar is meer voor nodig dan een herhaalde oproep “doe nou eens mee”. Er is voor nodig dat deze generatie zich mede eigenaar van de kerk gaat voelen. Wil dat gebeuren, dan zal de gevestigde kerk ruimte moeten bieden, zeker, maar dan bid ik ook dat deze dertigers en veertigers wegen zullen vinden om ook echt de plaatselijke kerk te zegenen, ter verrijken en verder te helpen.

En eh, bedankt voor het lezen, dat helpt mij om deelnemer te zijn en toch een beetje beschouwer ;-). Er is hier overigens voor het eerst een shoarmatent. En weet je waar die vandaan komt? Uit Houten…

Het hele verhaal komt weer boven: de NCRV maakte een TV-aflevering rond Harry Kuitert, volgens de aparte formule dat de hoofdpersoon zelf de leiding had. Daartoe had dr Kuitert vier recensenten van zijn boeken, waaronder mij, uitgenodigd om met hem in discussie te gaan. Het was natuurlijk geen geringe verrassing. Ik had inderdaad door de jaren heen heel wat boeken van Kuitert gerecenseerd, zoals het ABC-boek en Zeker weten. Dat laatste boek had voor mij trouwens de deur dicht gedaan en daarna ben ik afgehaakt. Maar goed, ik besloot mee te doen. Elk van de vier gasten moest eerst op camera een vraag aan Kuitert stellen en dat zie je mij dan doen in de kerk van Breukelen. Daarna togen we naar een soort café waar het gesprek opgenomen werd. Ik herinner me nog dat ze mensen ingehuurd hadden die daar quasi aan de bar hingen. Het was een pittig gesprek waarin Kuitert soms fel werd. Maar ik vond het toch mooi dat hij ook uitgesproken critici zoals mezelf aan het woord liet.

Tja, wat is er geworden van Kuitert, en wat heeft het aangericht in de kerk? Ik ben zelf trouwens ook niet meer dezelfde als toen en besef meer dan ooit dat je bij het geloof bewaard moet blijven.

• zie de website voor alle afleveringen

De smakeloze vernieling heeft, blijkens een artikel in De Stentor, ruim een week geleden plaatsgevonden. Onder het monument ligt de urn met de as van het echtpaar, die daar twee jaar geleden begraven is. Maar ik vind ook een verhaal uit de Volkskrant dat uit 1997 dateert en gaat over het graf van boer Jan de Vries dat er naast ligt. Dat mag natuurlijk totaal niet, een graf zomaar in de vrije natuur, ook al is het eigen grond. Wat blijkt? Boer De Vries was de meest eigenwijze inwoner van Apeldoorn en alle ambtenaren sidderden voor hem, zeker als hij met klompen waar de mest aan zat de raadszaal in stormde. Toen zijn einde naderde, heeft hij voor één piek tien vierkante meter grond van zijn zus en zwager gekocht en daar hebben ze hem begraven, zonder enige toestemming. Maar ja, zo liet de familie destijds weten: als ze hem eruit halen dan vallen er doden! Dat argument lijkt gewerkt te hebben want het graf is achteraf gelegaliseerd. En zus en zwager, alleraardigste stalinisten, zijn er later broederlijk naast gelegd! Ze komen nog voor in een artikel in Trouw uit 1999.

Deze avondwandeling eindigt niet met een stichtelijke overdenking. Wel met verbazing waar onverzettelijkheid tot de dood toe kan leiden. En met de tip om vooral het verhaal uit de Volkskrant nog eens te raadplegen, dat leest als een roman. De dochter van het echtpaar Luttikhuizen legde trouwens een handgeschreven briefje bij het geschonden monument met verzoek om tip over de daders, “want anders zal ik het hele bos moeten afsluiten”. En dat zou spijtig zijn, al was het maar vanwege het achterliggende verhaal.

Ik herinner me nog dat ik eens een dagje in het klooster was en dat het net de gedenkdag van de heilige Willibrord was. De schriftlezing was daarom Jesaja 40: “hoe lieflijk zijn de voeten van de bode die het goede nieuws brengt”, er werd voorgelezen uit het boek van Beda Venerabilis en zo meer. Ik werd er nederig van en ook rustig: soms verbeelden we ons dat het christendom bij Calvijn begonnen is, maar het was zo’n vreemde man uit Ierland die hier het evangelie bracht. Daar zitten ook kanten aan waar wij terecht de wenkbrauwen over fronsen, en toch… Goddank.

Hieronder een teaser voor de serie als geheel; hedenavond aflevering 2 om 21.11 op Nederland 2 en zie verder de website voor terug- en vooruitblik.

Annette en ik, Lotte en Karel zijn zojuist rondom de herdenking van de val van de muur een paar dagen naar Berlijn geweest. Het “Fest der Freiheit” heette het en het raakte me opnieuw. Bij de herdenking rondom de Brandenburger Tor (een draak van een monument overigens) waren we aanwezig in de massa en in de regen, en we bezochten verschillende muur-gerelateerde spots. En verder waren we gewoon toeristen:

Bij deze historische herdenking heb ik ook nog eens nagezocht hoe ik er destijds als gelovige tegen aan keek, tegen al deze imponerende gebeurtenissen. Ik vond terug:

• Spannende tijden (jeugdblad Verkenning januari 1990
• Leegstand in het Europese huis (Koers 2 februari 1990)