Over het gat van de kerk

Afgelopen zaterdag sprak ik in mijn programma eo.nl met Dick van Dijk over de conferentie “Het gat van de kerk” –  een poging om anders aan te kijken tegen het feit dat de tussgeneratie in de kerk ontbreekt (25-45 jaar).

Volgens mijn gast Van Dijk (toeruster van de PKN) moet de kerk een open gesprek aangaan met die tussengeneratie en daarbij geen verborgen agenda hebben om ze weer terug naar de kerk te halen. Misschien beleven zij het wel anders en daar moet ook ruimte voor zijn.  Verbluft reageerde ik:

“Ik ben ongerust dat dit precies het paard achter de wagen spannen is. Ik vat het zo samen: je houdt de kerk voor oude mensen – die zijn daar geestelijk eigenaar van en je accepteert dat de opgroeiende generatie gewoon elders iets vindt’. Dat zeiden we eerst al van de jongelui (‘val ze niet teveel lastig’) en nu gaat u dat zeggen van de leeftijd van 25-50. Ik ben bang dat u het geestelijk eigenaarschap van die kerk houdt bij die oude mensen en dat u straks het licht kunt uitdoen. Moet je niet juist deze mensen uitdagen – dat zijn de mensen die power hebben, dit zijn de mensen waar heel de samenleving het van verwacht. In heel de wereld kijken ze naar deze mensen, die willen ze erbij hebben – ‘want jullie maken het verschil!’ – Moet je niet zeggen: we maken julie tot de geestelijk eigenaar. En als wij ons als ouderen wat ongemakkelijk voelen, so be it, maar het moet jullie ding zijn.’

Citaat met dank aan Boele Ytsma in zijn blog “De kerk zit op z’n gat”, die er in mijn ogen verstandige dingen aan toevoegde.
Hoe zit dat overigens bij ons in de Tabernakelkerk? Op zichzelf zitten we op rozen: deze generatie is niet alleen aanwezig maar ook overvloedig aanwezig. Toch betekent dat niet “wij zitten wel goed”. De echte leiding ligt wel bij 50-plussers zoals ik en ik bespeur te vaak een zeker wantrouwen tegen die tussengeneratie: hebben ze wel voldoende inzet voor de goede zaak, hebben ze genoeg geleerd om financieel bij te dragen, zijn ze niet te consumentistisch? En weet je: er zijn eigenlijk altijd wel feiten om deze kritiek te onderbouwen. Het is moeilijk om ze als ouderling te krijgen, ze hebben het vaak te druk, ze zijn inderdaad kritisch en zo meer.

En toch. Toch zie ik juist in deze generatie veel mensen met passie voor Jezus en ik vind het een uitdaging om zó een beroep op ze te doen dat ze beseffen “wij zijn hier nodig en we kunnen een echt verschil maken”. Ik vind het fantastisch als dat lukt. Een dertiger van wie de ogen gaan glanzen omdat hij of zij écht nodig is. En dan nog besef ik dat ik soms de taal of de tools mis om hun inzet echt te herkennen terwijl die er iets anders uit ziet dan de inderdaad formidabele inzet van 60-plussers. Het is de kunst, denk ik, om hen te laten ervaren dat we hen nodig hebben in de gemeente. Die kunst heb ik geleerd uit 1 Korintiërs 12 waar de apostel duidelijk maakt dat je niet te gauw moet zeggen “ik hoor er niet bij” maar dat je ook nooit moet uitstralen “wij hebben jou niet nodig”. Dat is dus méér dan “je hoort er wél bij”. Nee, we hebben je nodig. En dat lijkt me ook volkomen duidelijk.

Overigens bouw je de kerk niet alleen met het idee dat we iedereen nodig hebben, hoe waar dat ook is, maar bovenal met de inhoud van het evangelie. Zoals ik het elders uitgewerkt heb: om het aloude evangelie van Jezus Christus en die gekruisigd in deze tijd door te geven heb ik een combinatie nodig van een stevige gereformeerde prediking en een open evangelische spiritualiteit.